Bài viết của Bạch Lộ

[MINH HUỆ 24-08-2026] Đằng sau sự phồn hoa phong phú nhiều sắc thái đậm nét của thời Thịnh Đường, có một bức phác họa tu Tiên nhẹ nhàng, trang nhã. Đó chính là cô con gái thứ 9 của Đường Duệ Tông Lý Đán, tức em ruột của Đường Huyền Tông Lý Long Cơ: Công chúa Ngọc Chân. Cuộc đời cô đã trải qua những sóng gió nguy nan của các cuộc đấu quyền lực chốn cung đình, nhưng cuối cùng đã lựa chọn bước vào nơi ngoài thế tục non xanh nước biếc với khói hương vấn vít, đã tìm được miền thanh tịnh của tâm linh mình.

Cái tâm thanh tịnh ban đầu trong Hoàng cung phồn hoa phú quý.

Công chúa Ngọc Chân sinh vào thời quyền lực Đại Đường thay đổi kịch liệt nhất. Tuổi thơ của cô không phải toàn là ngọt ngào của cuộc sống ăn sung mặc sướng. Mẫu thân cô là Đậu Đức Phi bị bà nội cô là Võ Tắc Thiên bức hại đến chết khi cô còn thơ ấu. Cuộc đấu đá cung đình cốt nhục tương tàn, khiến cô công chúa trẻ đã nhìn rõ sự mong manh và tàn khốc của quyền lực chốn hồng trần, và trong trái tim cô đã gieo xuống hạt giống chán ghét muốn xa rời thế tục.

Trong khi các cô gái Hoàng thất đương thời đang nơm nớp lo sợ, đang múa trên lưỡi dao trong vòng xoáy chính trị, thì Công chúa Ngọc Chân ở độ tuổi dậy thì lại đưa ra một quyết định khiến người ta kinh ngạc: Xuất gia tu Đạo, quy y Đạo môn. Đường Duệ Tông tuy không nỡ rời xa con gái, nhưng cuối cùng cũng đã thuận theo chí hướng cô, và đã ra sắc chỉ xây dựng Đạo quán hoành tráng, lệnh cho con vào sống trong đó. Từ đó, Đại Đường đã mất đi một cành vàng lá ngọc chốn thâm cung, nhưng lại thêm một nữ Đạo sĩ cao khiết thoát tục, pháp hiệu là Vô Thượng Chân. Mấy chục năm sau, đến những năm Thiên Bảo, Đường Huyền Tông lại sắc phong cho cô Đạo hiệu là Trì Doanh, ngụ ý là “Trì mãn giới dật, doanh nhi bất khuy” – nghĩa là “Giữ đầy tránh tràn, đầy mà không hao tổn”, chính xác khắc họa tâm tính cả cuộc đời cô.

Dấu tích Tiên giữa vùng non nước

Công chúa Ngọc Chân sau khi xuất gia nhưng không sống cuộc sống khô khan ẩn tu diện bích (quay mặt vào tường ngồi đả tọa). Việc Đại Đường tôn sùng Đạo giáo đã mang lại cho các nữ Đạo sĩ địa vị xã hội cực cao, và sự tự do trong hành vi. Cô du ngoạn các danh sơn khắp thiên hạ. Ở các ngọn núi như núi Chung Nam, núi Vương Ốc, đều đã lưu lại những biệt quán tu Đạo và những dấu tích Tiên của cô. 

Theo những ghi chép liên quan đến các văn bia núi Vương Ốc, mỗi khi đến ngày tu trì trai giới tiếp nhận Đạo, Công chúa đều lập đàn ở Tiên Nhân Đài, bày hương hỏa, vàng ngọc thề nguyện với Trời. Những văn bia với những nét chữ cực kỳ đẹp đã miêu tả những cảnh tượng các linh quan xung quanh giữa núi rừng, tiếng tiêu tiếng sáo thanh nhã khi cô ngồi yên tĩnh suy nghĩ và cảm nhận xa xôi. Những lời thuật lại này cố nhiên có bút pháp khoa trương của người thời Đường sùng Đạo, ca tụng Thánh tích, nhưng cũng một mặt ấn chứng rằng, trong con mắt của thế nhân đương thời, cô không chỉ là tu thân dưỡng tính, mà còn được coi là người đắc Đạo thực sự có khả năng câu thông với Trời Đất, bước vào Huyền môn. 

Tương truyền, Công chúa Ngọc Chân còn tận dụng thân phận đặc biệt của mình để biến những biệt quán tu Đạo thành nơi trợ giúp những tinh anh văn hóa thời Thịnh Đường. Trong đó lưu truyền rộng nhất là 2 câu chuyện về Vương Duy và Lý Bạch. Năm đó, Vương Duy trẻ tuổi ôm cây đàn tỳ bà, chơi khúc nhạc Uất Luân Bào, khiến Công chúa cảm động, được Công chúa đánh giá cao và tiến cử. Sau đó Vương Duy với thân phận là người đứng đầu kỳ thi phủ Kinh Triệu, đã thi đỗ.  Giai thoại này xuất hiện sớm nhất là ở tiểu thuyết truyền kỳ Tập Dị Ký của Tiết Dụng Nhược thời Trung Đường. Còn nhất đại thi Tiên Lý Bạch, cũng đã từng cư ngụ ở biệt quán của Công chúa Ngọc Chân. Theo ghi chép của Ngụy Vạn, chính vì được Công chúa tiến cử, Lý Bạch mới được bổ nhiệm làm quan hàn lâm. Hai câu chuyện này tuy được lưu truyền rất rộng, nhưng giới học thuật vẫn còn tranh cãi về tính chân thực của những chi tiết trong đó.

Từ bỏ tước hiệu và hoàn trả tài sản, trở về với thanh tịnh

Năm Thiên Bảo thứ 3 (năm 744), Công chúa Ngọc Chân lại lần nữa có một hành động khiến thế gian kinh ngạc. Cô nhìn thấu sự xa hoa và nông nổi của thế cục triều đình, nên đã dâng thư cho anh trai là Đường Huyền Tông, bày tỏ rằng, bản thân cô đã là người xuất gia nhập Đạo, nên không được chiếm dụng phủ đệ của Công chúa thời trước nữa, và càng không nên hưởng thụ tô thuế do người dân nộp nữa. Cô khẩn thiết nói với Huyền Tông rằng: Bản thân là cháu gái nội của Cao Tông, là con gái của Duệ Tông, và là em gái của bệ hạ, thân phận này đã không thấp trong thiên hạ rồi, cớ gì còn dùng danh hiệu Công chúa và thụ hưởng phong ấp, tự cho là quý làm gì? Nguyện xin hoàn trả tài sản, cầu mong nhờ vậy mà có thể kéo dài tuổi thọ thêm 10 năm.

Ban đầu Huyền Tông không đồng ý, nhưng Công chúa kiên trì thỉnh cầu, cuối cùng Huyền Tông cũng đã chấp nhận tước bỏ danh hiệu Công chúa, và thu hồi tài sản của cô. Hành động này khiến cô đã hoàn toàn thoát khỏi sự trói buộc lợi ích của Hoàng tộc họ Lý, và trở thành một người tu Đạo thuần khiết, tự do.

Thanh hư rộng rãi đến hết đời

Năm cuối thời Thiên Bảo, loạn An Sử nổ ra, toàn bộ đế quốc Đại Đường rơi vào cơn gió mưa chiến hỏa. Sau đó, Đường Túc Tông lên ngôi, do bài xích những cận thần cũ của Huyền Tông, nên cảnh ngộ của công chúa Ngọc Chân cũng bị ghẻ lạnh, và chuyển vào sống ở Ngọc Chân Quán. Những năm cuối đời, công chúa sống trong Linh Đô Quán trên núi Vương Ốc ở Tế Nguyên, chuyên tâm tu luyện. Năm Bảo Ứng thứ nhất (năm 762), vị nữ đạo sĩ truyền kỳ này đã an nhiên tạ thế, được an táng ở gò Phượng Thê, làng An Lý, huyện Vạn Niên, Trường An, hưởng thọ hơn 70 tuổi.

Công chúa Ngọc Chân đã dùng thời gian cả cuộc đời mình để diễn dịch một con đường khác của phụ nữ hoàng thất: Cô không làm vật hy sinh cho chính trị, cũng không mê đắm phồn hoa thế tục, mà đánh đổi tuổi thanh xuân lấy cây phất trần của đạo sĩ, dưới vầng trăng sáng thời Thịnh Đường, đã tu đắc được tự ngã chân thực nhất, thanh khiết nhất.

Bản quyền © 1999-2026 Minghui.org. Mọi quyền được bảo lưu.

Bản tiếng Hán: https://www.minghui.org/mh/articles/2026/8/24/513518.html

Bản tiếng Anh: https://en.minghui.org/html/articles/2026/9/17/235921.html