Bài viết của Tri An

[MINH HUỆ 26-06-2026] Ngày 4 tháng 7 năm 2026, nước Mỹ chào đón kỷ niệm 250 năm lập quốc. Nhiều người bắt đầu nhận ra rằng, điều nâng đỡ thể chế tự do của nước Mỹ suốt 250 năm qua, ngoài hiến pháp và pháp luật, còn có lòng tôn kính đối với Thần, giữ vững đạo đức và tôn trọng tự do tín ngưỡng.

Khi nghiêm túc tìm hiểu lịch sử nước Mỹ, chúng ta sẽ phát hiện một hiện tượng đáng suy ngẫm: Quốc gia phồn vinh nổi tiếng thế giới về dân chủ hiện đại, pháp trị và khoa học công nghệ này, trong lý niệm lập quốc của mình lại chất chứa niềm tin vào Thần.

Nhiều người nhập cư châu Âu đến các thuộc địa Bắc Mỹ thời kỳ đầu đều từng trải qua sự bức hại tôn giáo hoặc xung đột tôn giáo. Ví dụ, những người theo phái ly khai Tin Lành đến Bắc Mỹ trên con tàu “Mayflower” năm 1620 với hy vọng có thể sống theo tín ngưỡng của riêng mình. Chính vì bối cảnh lịch sử như vậy, sau khi lập quốc, nước Mỹ đặc biệt coi trọng tự do tín ngưỡng, tự do ngôn luận và tự do xuất bản; chính phủ không có quyền quy định người dân phải tin vào điều gì, cũng không có quyền cấm đoán người dân có tín ngưỡng riêng.

Trong “Tuyên ngôn Độc lập” năm 1776 có viết: “Mọi người sinh ra đều bình đẳng, họ được Đấng Sáng Thế ban cho một số quyền tất yếu bất khả xâm phạm.” Câu này được xem là nền tảng quan trọng của tinh thần lập quốc Mỹ, thể hiện rằng: Quyền của con người không đến từ chính phủ, mà đến từ một sự tồn tại cao hơn chính phủ — Đấng Sáng Thế.

Phần lớn các bậc tiên hiền khai quốc của nước Mỹ đều tin vào Thần, và công khai bày tỏ sự kính ngưỡng đối với Thần. Các bài phát biểu công khai của Tổng thống đầu tiên của nước Mỹ George Washington tràn ngập những từ ngữ như “Ý trời”, “Thượng đế toàn năng”. Trong “Diễn văn chia tay” năm 1796, ông nói: “Trong tất cả những phẩm chất và thói quen thúc đẩy sự thịnh vượng của quốc gia, tôn giáo và đạo đức là những trụ cột không thể thiếu.”

Tổng thống thứ hai của nước Mỹ John Adams từng viết: “Hiến pháp của chúng ta chỉ phù hợp với một dân tộc có đạo đức và có tín ngưỡng tôn giáo.”

Một vị tiên hiền khác của nước Mỹ, đồng thời là người chấp bút chính của “Tuyên ngôn Độc lập” Thomas Jefferson, đã sử dụng các cách diễn đạt như “Thần của tự nhiên”, “Đấng Sáng Thế”, “Vị Thẩm phán tối cao của thế giới”, “Ý trời thiêng liêng” trong bản tuyên ngôn. Điều này cho thấy ông thừa nhận sự tồn tại của một Sáng Thế Chủ và uy quyền đạo đức cao hơn chính phủ con người, đồng thời cho rằng các quyền cơ bản của con người bắt nguồn từ quy luật cao hơn này, chứ không phải là sự ban ơn của chính phủ.

Ngay cả ở nước Mỹ thế kỷ 21, tín ngưỡng vẫn được xã hội dòng chính coi là nền tảng quan trọng của một xã hội tự do và trật tự đạo đức. Sau khi nhậm chức, Tổng thống đương nhiệm của nước Mỹ Trump đã thành lập Văn phòng Tín ngưỡng Nhà Trắng, nhấn mạnh việc bảo vệ tự do tôn giáo, và nhiều lần công khai tuyên bố tinh thần lập quốc của nước Mỹ gắn liền với niềm tin vào Thượng đế. Chính phủ Mỹ liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do tôn giáo, đồng thời thành lập các cơ quan liên quan, tăng cường cơ chế giao tiếp với các tổ chức tôn giáo. Đối với nhiều người Mỹ, tín ngưỡng tôn giáo không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà còn là nguồn gốc quan trọng của đạo đức xã hội.

Điều này có sự khác biệt rõ rệt so với quan niệm được hình thành từ nền giáo dục vô thần luận mà nhiều người Trung Quốc tiếp nhận từ nhỏ.

Từ lâu, người Trung Quốc đã quen với việc đánh đồng “tín ngưỡng tôn giáo” với “mê tín”, cho rằng tin vào Thần Phật là biểu hiện của sự lạc hậu và ngu muội, còn khoa học và hiện đại hóa đồng nghĩa với việc rời xa tín ngưỡng.

Nếu tín ngưỡng chỉ là mê tín, vậy tại sao từ các bậc tiên hiền khai quốc thuở ban đầu lập quốc của nước Mỹ, cho đến xã hội Mỹ ngày nay, tín ngưỡng tôn giáo vẫn chiếm vị trí quan trọng trong đời sống công cộng? Nếu tín ngưỡng có nghĩa là ngu muội và lạc hậu, vậy tại sao nước Mỹ và nhiều quốc gia phát triển trên thế giới đều coi tự do tôn giáo là một trong những quyền cơ bản quan trọng nhất?

Thực ra, trong văn hóa truyền thống Trung Hoa, con người tin vào “kính trời biết mệnh”, “thiện ác hữu báo”, “trên đầu ba thước có thần linh”. Dù là “sợ mệnh trời” của Nho gia, “đạo pháp tự nhiên” của Đạo gia, hay luật nhân quả báo ứng của Phật gia, tất cả đều thừa nhận trong vũ trụ tồn tại những quy luật và sức mạnh cao hơn con người.

Tuy nhiên, từ thời cận đại đến nay, đặc biệt là sau khi ĐCSTQ thúc đẩy giáo dục vô thần luận trong một thời gian dài, “tin vào Thần” dần bị miêu tả là “mê tín”, còn “vô thần luận” lại được nhào nặn thành biểu tượng của sự tiên tiến và khoa học. Lâu dần, nhiều người đã hình thành một loại quan niệm: Hễ nhắc đến Thần Phật, tín ngưỡng, tu luyện thì chính là mê tín; chỉ những thứ nhìn thấy được, sờ thấy được mới là chân thực.

Quan niệm này thực chất không hề phù hợp với thực tế của xã hội dòng chính trên thế giới.

Nhìn ra toàn cầu, dù là ở Mỹ, châu Âu hay nhiều quốc gia châu Á, tín ngưỡng tôn giáo luôn là một bộ phận cấu thành quan trọng của xã hội. Nhiều trường đại học nổi tiếng thế giới ban đầu do các tổ chức tôn giáo sáng lập; nhiều người tiên phong thúc đẩy sự phát triển của khoa học hiện đại cũng đều có nền tảng tín ngưỡng. Trong hầu hết các trường hợp, tín ngưỡng và khoa học không phải là mối quan hệ thù địch, mà là đang trả lời các vấn đề ở những tầng thứ khác nhau: Khoa học nghiên cứu một phần các hiện tượng thể hiện ra khi thế giới vận hành, còn tín ngưỡng khám phá lý do tại sao sinh mệnh tồn tại, cách thiện ác được đo lường.

Nói cách khác, trên thực tế, tín ngưỡng chân chính và mê tín có sự khác biệt về bản chất.

Vậy “mê tín” là gì? Cái gọi là “mê tín” ấy, ngoài sự tin tưởng đến mức say mê như người hâm mộ ca sĩ, diễn viên, thì thường là sự mù quáng tin theo một số luận điệu nào đó mà không qua suy nghĩ, thậm chí đặt hy vọng vào những sức mạnh thần bí mà bản thân không hiểu để giải quyết các vấn đề thực tế cho mình. Trong khi đó, tín ngưỡng chân chính nhấn mạnh vào sự ước thúc đạo đức, sự thăng hoa của bản thân và sự theo đuổi những chân lý cao hơn. Dù là tình yêu thương và sự khoan dung do Cơ Đốc giáo đề xướng, hay nhân, nghĩa, lễ, trí, tín của Nho gia, cốt lõi của chúng đều nằm ở việc dạy con người hướng thiện.

Nhân dịp kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ, điều mọi người nhìn lại không chỉ là lịch sử của một quốc gia, mà còn là đang suy ngẫm lại một vấn đề: Một xã hội tự do rốt cuộc dựa vào điều gì để duy trì?

Pháp luật có thể điều chỉnh hành vi, nhưng không thể hoàn toàn ước thúc nhân tâm; khoa học công nghệ có thể mang lại sự tiện lợi, nhưng không thể trả lời được ý nghĩa của sinh mệnh. Khi con người đánh mất sự kính sợ đối với những giá trị cao hơn, thì chế độ có hoàn thiện đến đâu cũng sẽ phải đối mặt với thách thức.

Đối với nhiều người Trung Quốc đã trải qua nền giáo dục vô thần luận trong thời gian dài, có lẽ đáng để suy ngẫm lại: Việc coi mọi tín ngưỡng đều là mê tín, liệu bản thân nó có phải là một loại quan niệm định kiến hay không?

Lịch sử 250 năm của nước Mỹ ít nhất đã chứng minh một điều: Tín ngưỡng không hề cản trở sự phát triển của văn minh hiện đại. Ngược lại, sự kính ngưỡng Thần, kiên thủ đạo đức và sự theo đuổi các giá trị tinh thần, lại chính là nền tảng quan trọng để nhiều nền văn minh có thể tiếp tục tồn tại.

Theo ý nghĩa này, tín ngưỡng không phải là mê tín, mà là một phần trong quá trình nhân loại không ngừng khám phá về sinh mệnh, đạo đức và chân lý vũ trụ.

Nếu nói rằng điều mà các nhà lập quốc Hoa Kỳ bảo vệ cách đây 250 năm là tự do tín ngưỡng vào Thượng đế của người dân, thì ngày nay, mọi người cũng đang phải đối mặt với vấn đề làm thế nào để nhìn nhận các loại tín ngưỡng tinh thần và các môn tu luyện.

Tuy nhiên, tự do tín ngưỡng không chỉ đơn thuần là một khái niệm trong lịch sử nước Mỹ. Ngày nay, khi các quốc gia trên thế giới đều đang thảo luận về nhân quyền và tự do, mọi người vẫn sẽ phải đối mặt với một vấn đề thực tế: Khi một nhóm người phải chịu sự đàn áp vì kiên định với tín ngưỡng của mình, chúng ta nên nhìn nhận họ như thế nào?

Đối với nhiều người Trung Quốc, vấn đề này thường sẽ dẫn đến một chủ đề mà một số người đã né tránh từ lâu — Pháp Luân Công.

Do chịu ảnh hưởng từ những tuyên truyền vu khống dối trá của ĐCSTQ trong thời gian dài, sự hiểu biết của không ít người Trung Quốc về Pháp Luân Công chỉ giới hạn ở những miêu tả tiêu cực trên các phương tiện truyền thông của ĐCSTQ. Tuy nhiên, nếu hướng tầm mắt ra ngoài Trung Quốc, mọi người sẽ phát hiện một khung cảnh hoàn toàn khác biệt. Hơn 20 năm qua, Pháp Luân Công đã hồng truyền đến hơn 100 quốc gia trên thế giới, nguyên lý cốt lõi “Chân-Thiện-Nhẫn” của pháp môn tu luyện đã nhận được sự tán đồng của nhiều người thuộc các sắc tộc và bối cảnh văn hóa khác nhau. Ở khắp nơi trên thế giới, mọi người có thể thường xuyên nhìn thấy các học viên Pháp Luân Công tham gia các hoạt động cộng đồng, lễ hội văn hóa và các cuộc diễu hành, để thể hiện cho xã hội thấy văn hóa truyền thống Trung Hoa cũng như những lợi ích về thể chất và tinh thần mà việc tu luyện mang lại.

Những người tu luyện Pháp Luân Đại Pháp không theo đuổi lợi ích thế tục, cũng không tham gia vào các cuộc cạnh tranh quyền lực trên thế gian, mà chú trọng việc nâng cao tu dưỡng đạo đức theo nguyên lý “Chân-Thiện-Nhẫn”, yêu cầu bản thân làm người tốt, làm người tốt hơn nữa. Đặc điểm coi trọng sự thăng hoa đạo đức và theo đuổi tinh thần này có những điểm tương đồng với nhiều tôn giáo và văn hóa tu luyện truyền thống. Dưới sự bức hại liên tục của ĐCSTQ gần 30 năm qua, nhiều người tu luyện Pháp Luân Công đã bất chấp nguy cơ bị bắt bớ, giam cầm, thậm chí mất đi sinh mệnh, luôn kiên trì dùng phương thức hòa bình, lý tính để giảng rõ sự thật cho người dân. Sự bền bỉ, khoan dung và dũng khí mà họ thể hiện chính là minh chứng cho nội hàm tinh thần của “Chân-Thiện-Nhẫn”. Điều này không chỉ là đang bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng của bản thân, mà còn thể hiện một sức mạnh đạo đức được xây dựng trên nền tảng tín ngưỡng.

Một tín ngưỡng có đáng được tôn trọng hay không, không nên phụ thuộc vào đánh giá của một chính phủ hay một nhà lãnh đạo, mà nên xem tín ngưỡng đó có giúp con người trở nên tốt hơn hay không, có thể mang lại giá trị tích cực cho xã hội hay không.

Chặng đường 250 năm lập quốc của Hoa Kỳ cho mọi người thấy rằng, một xã hội tự do có thể duy trì lâu dài, không chỉ dựa vào pháp luật và chế độ, mà còn dựa vào sự tôn trọng đạo đức, sự kiên thủ lương tri của con người, cũng như tín ngưỡng tinh thần vượt lên trên những lợi ích thực tế.

Ngày nay, khi ngày càng có nhiều người suy ngẫm lại về sự khác biệt giữa tín ngưỡng và mê tín, “Chân-Thiện-Nhẫn” do Pháp Luân Đại Pháp đề xướng cũng cung cấp cho mọi người một góc nhìn để quan sát vấn đề này. Môn tu luyện nhắc nhở mọi người rằng, tín ngưỡng chân chính không phải là sự mù quáng tin theo, mà là sự theo đuổi chân lý, đạo đức và ý nghĩa của sinh mệnh; còn mê tín là sự sùng bái và phụ thuộc đánh mất đi sự phán đoán lý tính. Hai điều này có sự khác biệt về bản chất.

Cách đây 250 năm, các nhà lập quốc Hoa Kỳ tin rằng con người sở hữu những quyền bất khả xâm phạm do Đấng Sáng Thế ban cho; 250 năm sau, mọi người vẫn cần phải trả lời câu hỏi tương tự: Khi chân lý, lương tri và tín ngưỡng bị thách thức, chúng ta có sẵn sàng bảo vệ quyền tự do này hay không?

Câu hỏi này đã quyết định sự ra đời của một quốc gia cách đây 250 năm; ngày nay, nó vẫn tiếp tục thử thách sự lựa chọn của mỗi người.

Bản quyền © 1999-2026 Minghui.org. Mọi quyền được bảo lưu.

Bản tiếng Hán: https://www.minghui.org/mh/articles/2026/6/26/511685.html

Bản tiếng Anh: https://en.minghui.org/html/articles/2026/6/28/234885.html